Szlachta a zwłaszcza magnateria - tam ojczyzna gdzie dobrze - nie można zapominać

De Polonia, patria nostra
[…] Patriam amamus, non quia magna est, sed quia nostra. Errant, qui affirmant: ,,Ibi Patria, ubi bene’’ sed ,,Errare humanum est’’.



(Polska nasza ojczyzna. Ojczyznę kochamy, nie dlatego że jest wielka, lecz ponieważ że jest nasza. Mylą się ci, którzy twierdzą ,,Tam ojczyzna, gdzie dobrze’’ lecz ,,Błądzić jest rzeczą ludzką’’).

Czytając różne współczesne opracowania jaka to magnateria była polska i dobra, temat "Ibi Patria, ubi bene" jest całkowicie, celowo pomijany. Tymczasem była to podstawa myślenia możnowładztwa i bogatszej szlachty posiadającej pałace, od której najwięcej zależało.

Ibi Patria, ubi bene - Tam Ojczyzna gdzie dobrze !
Pomijanie tego jest założycielskim kłamstwem konserwatyzmu. Szlachta w pierwszej kolejności broniła przywilejów swojego stanu - warstwy posiadającej - a dopiero potem był interes narodowy. Szlachta tradycyjnie otrzymywała ziemię od króla i była zwolniona z podatków! Po rozbiorach szlachta przysięgała (bądź nie) wierność królowi Prus / carowi rosyjskiemu!!! W matni byli ci możnowładcy którzy mieli majątki w kilku zaborach, byli tacy, co składali DWIE PRZYSIĘGI - królowi i carowi, którzy potem sto lat później starli się w I wojnie światowej.
⭐⭐Dodano po krótkim czasie⭐⭐
Przykłady polskich szlachciców, którzy przysięgali DWÓM ZABORCOM:
1. Antoni Radziwiłł

• po rozbiorach przysięgał królowi Prus (jego majątki były na terenach zajętych przez Prusy),
  
• potem, po utworzeniu Księstwa Warszawskiego i Kongresu Wiedeńskiego (1815), musiał formalnie uznać także władzę carską (bo był namiestnikiem ziem polskich pod kontrolą Rosji).
  

2. Ignacy Działyński

• najpierw przysięgał królowi Prus (ziemie wielkopolskie po II rozbiorze),
  
• później, po utworzeniu Księstwa Warszawskiego (1807) i jego upadku, składał deklarację lojalności carowi Rosji (Królestwo Polskie 1815, zależne od cara).
  

3. Michał Kleofas Ogiński

• najpierw przysięgał królowi Prus (jako właściciel dóbr na ziemiach zabranych przez Prusy),
  
• później złożył przysięgę lojalności carowi Rosji po klęsce Napoleona i kongresie wiedeńskim.
  

4. Część rodu Czartoryskich (np. Adam Jerzy Czartoryski)

• rodzina musiała przysięgać najpierw królowi Prus (część majątków w Galicji Zachodniej),
  
• później carowi Rosji (ziemie w dawnym Wielkim Księstwie Litewskim i Królestwie Polskim).
  

Źródło: Kataryna, mogą być błędy.
⭐⭐Dodano po krótkim czasie⭐⭐
Magnaci, którzy złożyli dwie przysięgi (różnym zaborcom), żeby ratować majątki:
1. Radziwiłłowie

• ród miał ogromne dobra na Litwie (Rosja), w Wielkopolsce (Prusy) i na Polesiu.
  
• część Radziwiłłów przysięgała królowi Prus (np. Antoni Radziwiłł w Wielkopolsce),
  
• inni przysięgali carowi Rosji (na Litwie), żeby zachować latyfundia.
  
• ➔ Majątki: wielkie dobra w Klecku, Nieświeżu, Ołyce, Albie.
  

2. Czartoryscy

• dobra Czartoryskich były rozrzucone: część w Galicji (Austria), część na Podolu (Rosja), część w Wielkopolsce (Prusy).
  
• dlatego jedna gałąź rodu przysięgała cesarzowi Austrii, inna carowi Rosji.
  
• ➔ Majątki: Puławy, Sieniawa, Korzec.
  

3. Potoccy

• potężny ród z ogromnymi majątkami na Podolu (Rosja) i w Galicji (Austria).
  
• Niektórzy Potoccy składali przysięgi i Austrii, i Rosji, zależnie od położenia swoich majątków.
  
• ➔ Majątki: Tulczyn, Krzeszowice.
  

4. Sapiehowie

• majątki na Litwie (Rosja) i w Galicji (Austria),
  
• z konieczności część rodu przysięgała Austrii, część Rosji.
  
• ➔ Majątki: Różana, Dereczyn, Krasiczyn.
  

---

  Dlaczego tak było?

• Podział majątków między różne zabory po rozbiorach.
  
• Żeby nie stracić ziemi i wpływów, trzeba było złożyć przysięgę nowemu panującym.
  
• Zaborcy wymuszali przysięgi lojalności — bez tego groziło:
  • konfiskata majątku,
    
  • zakaz dziedziczenia,
    
  • zesłanie lub inne represje.
    

---

  Ciekawostka:

• Radziwiłłowie byli chyba najbardziej spektakularnym przypadkiem — bo nie tylko przysięgali różnym władcom, ale potrafili równocześnie być wierni Prusom i utrzymywać układy z Rosją!
  
• Czartoryscy natomiast często składali przysięgi przez pełnomocników — żeby uniknąć osobistego "hańbienia się" (formalny akt, ale bez osobistego udziału).