Rewolucja 1905 w Żyrardowie - Kozacy wjechali konno do kościoła za uciekającym tłumem

Tutaj taka ciekawa informacja. Nie wiadomo czy prawdziwa, bo nie podano źródeł.

W czasie rewolucji 1905 r. nacierający kozacy wjechali konno za uciekającym tłumem do kościoła przy obecnym placu Jana Pawła II. W czasie tej rewolucji zginęło dwóch robotników i działacz Polskiej Partii Socjalistycznej.
https://www.tygodnikprzeglad.pl/wyblakla-czerwien-zyrardowa/


Dokładniejszy opis wydarzeń 1905 roku:

W latach 1905–1906 Żyrardów znowu stał się widownią burzliwych wystąpień robotniczych. Tym razem do postulatów ekonomicznych dołączono postulaty narodowe: walkę o polską szkołę, polski język w urzędach i możliwość zakładania stowarzyszeń. Niektórzy żyrardowscy Żydzi m.in. Icek Albek, Icek Grinberg brali czynny udział w działalności PPS w czasie rewolucji 1905 roku. Władze carskie uprzedzając wybuch strajku w Żyrardowie skierowały doń w początku lutego 1905 r. sotnię kozaków. Nie mniej 6 lutego pod wpływem przybyłych agitatorów PPS z Warszawy rozpoczął się sześciotygodniowy strajk powszechny. Robotnicy domagali się ośmiogodzinnego dnia pracy, podniesienia płacy minimalnej, usunięcia kilku znienawidzonych niemieckich majstrów oraz wprowadzenia języka polskiego w urzędach i szkołach. W odpowiedzi nastąpiły liczne aresztowania. W połowie lipca wybuchł strajk w czesalni lnu i wówczas generał-gubernator warszawski skierował do Żyrardowa obok kozaków 3 kompanie piechoty. W listopadzie strajkowali uczniowie czterech żyrardowskich szkół żądając nauczania w języku ojczystym. Postulat ten popierali również żydowscy właściciele nieruchomości, którzy płacili składki na utrzymanie szkoły gminnej w Rudzie Guzowskiej, choć swoich synów posyłali do chederu. W początku grudnia kozacy parokrotnie tratowali demonstrantów przed kościołem. Nasilały się aresztowania. W końcu grudnia zastrzelono 6 osób na ulicach miasta. Wśród aresztowanych członków PPS znaleźli się Lejzor Pinkus Krubicki, wcześniej należący do Bundu. W początku września 1906 r. w czasie pogrzebu bojowca PPS kozacy zastrzelili 3 kobiety i zranili wiele osób. W odpowiedzi bojowcy PPS dokonali niezbyt udanego zamachu na budkę żandarmów przed gmachem głównym fabryki. W konsekwencji nastąpiło wzmożenie represji w tym zastrzelenie dwu robotników. Wśród ofiar terroru carskiego byli również Elie Lubczyński i Mendel Mejman, których pochowano na miejscowym kirkucie. Wobec klęski w wojnie z Japonią władze carskie poszły na ustępstwa, ale dla ochrony interesów fabrykantów pozostawiły w Żyrardowie sotnię kozaków.
https://sztetl.org.pl/pl/miejscowosci/z/372-zyrardow/99-historia-spolecznosci/138352-historia-spolecznosci
⭐⭐Dodano po krótkim czasie⭐⭐
Znam przebieg rewolucji 1905 roku w Łodzi dość dobrze, tam były nawet szubienice i kat ( w 1905!!!) powiesił 120 osób. W Łodzi jest to historia bardzo zapomniana.

RE: Rewolucja 1905 w Żyrardowie - Kozacy wjechali konno do kościoła za uciekającym tłumem

Zwłaszcza że miejscami zaciekłych bojów były takie miasta jak Łódź, Warszawa czy Żyrardów. Niemniej kolejna, tym razem 120. rocznica wybuchu rewolucji 1905 roku specjalnego entuzjazmu nie wywołała. Mała pociecha, że w stulecie tego wydarzenia też było cicho.
https://tysol.pl/a135515-jan-wrobel-nikomu-niepotrzebna-rewolucja-z-1905-roku
⭐⭐Dodano po krótkim czasie⭐⭐
Podsumowanie wydarzeń Rewolucji 1905 roku w Żyrardowie
Na początku lutego 1905 r. władze carskie, przewidując wybuch strajku, skierowały do Żyrardowa sotnię kozaków, by stłumić potencjalne wystąpienia robotnicze[2].

Luty 1905 roku

6 lutego 1905 r. pod wpływem agitatorów Polskiej Partii Socjalistycznej (PPS) z Warszawy rozpoczął się sześciotygodniowy strajk powszechny robotników żyrardowskich[2].
Robotnicy domagali się:

•   - ośmiogodzinnego dnia pracy,
  
•   - podniesienia płacy minimalnej,
  
•   - usunięcia niemieckich majstrów,
  
•   - wprowadzenia języka polskiego w urzędach i szkołach,
  
•   - możliwości zakładania stowarzyszeń,
  
•   - postulatów narodowych, takich jak walka o polską szkołę i polski język urzędowy[2][3].
  

- W odpowiedzi na strajk władze carskie przeprowadziły liczne aresztowania uczestników[2].

Lipiec 1905 roku

- W połowie lipca 1905 r. wybuchł strajk w czesalni lnu; generał-gubernator warszawski skierował do Żyrardowa oprócz kozaków także 3 kompanie piechoty[2].

Koniec 1905 roku

- W listopadzie 1905 r. strajkowali uczniowie czterech żyrardowskich szkół, domagając się nauczania w języku polskim; postulaty te popierali także żydowscy właściciele nieruchomości, którzy finansowali szkołę gminną w Rudzie Guzowskiej[2][5].
- Na początku grudnia 1905 r. kozacy wielokrotnie brutalnie rozpędzali demonstrantów przed kościołem, nasilając represje i aresztowania[2].
W niedzielę 3 grudnia 1905 r. po porannym nabożeństwie, na placu targowym zgromadziło się około 2000 robotników. Odbył się wiec, na którym przemawiali przedstawiciele partii rewolucyjnych, w tym także z Warszawy, nawołując do kontynuowania strajku aż do zwycięstwa. Liczba uczestników wiecu ciągle rosła. Zebrani nie posłuchali wezwań naczelnika do rozejścia. Wezwani na pomoc Kozacy otoczyli plac i po bezskutecznym zachęcaniu tłumu do rozejścia przypuścili szturm. Bili nahajkami, płazowali szablami, najeżdżali konno. Ludzie ratowali się ucieczką, szukając schronienia w murach kościoła. Szarża Kozaków była tak gwałtowna, że dwóch
wdarło się konno do kościoła.
- W końcu grudnia 1905 r. na ulicach Żyrardowa zastrzelono 6 osób podczas starć z wojskiem[2].
- Wśród aresztowanych działaczy PPS znaleźli się m.in. Lejzor Pinkus Krubicki, wcześniej związany z Bundem[5].

Sierpień i wrzesień 1906 roku

- 31 sierpnia kozacy zabijają robotnika o nazwisku Szadkowski.

- 2 września 1906 roku Kozacy zabijają 6 osób i ranią 22 - wydarzenia na pogrzebie.
Telegram Reutersa z Warszawy z poniedziałku mówi: Podczas gdy pogrzeb robotnika nazwiskiem Szadkowski, który został zabity przez Kozaków 31 sierpnia, odbywał się w Rudzie Guzowskiej w guberni warszawskiej, wczoraj po południu, towarzysze zmarłego mężczyzny pokazali czerwoną flagę. Kozacy podążający za pogrzebem próbowali przejąć flagę, doszło do bójki, podczas której żołnierze oddali salwę, zabijając sześć osób i raniąc 22. Edinborough Evening News.
   
Z innego źródła podczas pogrzebu bojowca PPS, kozacy zastrzelili 3 kobiety i ranili wiele osób[2].
- 11 września 1906 w odpowiedzi bojowcy PPS przeprowadzili nieudany zamach na budkę żandarmów przed główną fabryką, co spowodowało wzmożenie represji i zastrzelenie dwóch robotników[2].
- Wśród ofiar terroru carskiego byli także Elie Lubczyński i Mendel Mejman, pochowani na miejscowym kirkucie[2].
- Wobec klęski Rosji w wojnie z Japonią władze carskie podjęły pewne ustępstwa, jednak dla ochrony interesów fabrykantów pozostawiono w Żyrardowie sotnię kozaków[2][3].
- Żyrardów był miejscem burzliwych wystąpień robotniczych, w których uczestniczyli także żydowscy działacze PPS, tacy jak Icek Albek i Icek Grinberg[5].

Podsumowując, lata 1905–1906 w Żyrardowie charakteryzowały się falą strajków i demonstracji robotniczych, które łączyły postulaty ekonomiczne z narodowymi, spotykając się z brutalnymi represjami carskimi, a także aktywnym udziałem żydowskich działaczy politycznych[2][3][5].

Citations:
[1] https://www.cambridge.org/core/journals/international-labor-and-working-class-history/article/revolution-that-did-not-happen-labor-insurgency-in-late-russian-poland/DD525D194CD453D6608A8E017E0ACB8A
[2] https://bazhum.muzhp.pl/media/texts/rocznik-zyrardowski/2008-tom-6/rocznik_zyrardowski-r2008-t6-s441-447.pdf
[3] https://pl.wikipedia.org/wiki/Rewolucja_1905_roku_w_Kr%C3%B3lestwie_Polskim
[4] https://rcin.org.pl/Content/15559
[5] https://bazhum.muzhp.pl/media/texts/rocznik-zyrardowski/2011-tom-9/rocznik_zyrardowski-r2011-t9-s527-550.pdf
[6] https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%BByrard%C3%B3w
[7] https://www.jewishgen.org/yizkor/zyrardow/zyr119.html
[8] https://pl.wikipedia.org/wiki/Strajk_w_%C5%BByrardowie_(1883)
[9] https://libcom.org/article/iww-strike-timeline-1905-1920
[10] https://en.wikipedia.org/wiki/The_Mass_Strike,_the_Political_Party_and_the_Trade_Unions
[11] https://depts.washington.edu/iww/mexicaniwws.shtml
[12] https://archiwum.zyrardow.pl/plik,20991,plan-zarzadzania-pomnikiem-historii-zyrardow-xix-wieczna-osada-fabryczna.pdf
[13] http://rcin.org.pl/ihpan/Content/28076
[14] https://kpbc.umk.pl/Content/180475/PDF/Magazyn_229_07_HD007.pdf
[15] https://scispace.com/pdf/determinants-of-the-political-activity-of-the-working-class-3684j9o57y.pdf
[16] http://www.muzeumzyrardow.pl/img/vademecum.pdf
[17] https://ufw.org/research/history/ufw-chronology/
[18] https://zyrardow24h.eu/Temat-Rewolucja-1905-w-Zyrardowie-Kozacy-wjechali-konno-do
[19] https://crispa.uw.edu.pl/object/files/140216/display/JPEG
[20] https://core-prod.cambridgecore.org/core/services/aop-cambridge-core/content/view/CC15B3FE691FBF245AA4F2605D5E98D9/9781107129047c2_20-50.pdf/public_and_private_worlds_of_british_christians.pdf
[21] https://sztetl.org.pl/pl/miejscowosci/z/372-zyrardow/99-historia-spolecznosci/138352-historia-spolecznosci
[22] https://delet.jhi.pl/pl/psj/article/20025/ydowska_organizacja_pps
[23] https://polin.pl/sites/default/files/spoleczne_gimnazjum_sto_zyrardow_-_wycieczka_po_dzielnicy_zydowskiej_w_zyrardowie_-_kurs_modul_3.pdf
[24] https://jbc.bj.uj.edu.pl/Content/949358/NDIGCZAS095356_1931_0011_0012.pdf
[25] http://lewicowo.pl/poczatki-roboty-zydowskiej-pps/
[26] https://www.encyclopedia.com/religion/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/zyrardow
[27] https://www.historiaposzukaj.pl/wiedza,wydarzenia,340,powstanie_lodzkie_1905.html
[28] https://bazhum.muzhp.pl/media/texts/rocznik-zyrardowski/2002-tom-1/rocznik_zyrardowski-r2002-t1-s297-304.pdf
[29] https://jbc.bj.uj.edu.pl/Content/949363/NDIGCZAS095356_1934_0016.pdf
[30] https://sztetl.org.pl/pl/miejscowosci/z/372-zyrardow/116-miejsca-martyrologii/53327-getto-w-zyrardowie
[31] https://delet.jhi.pl/pl/psj?articleId=17404
[32] https://www.jewishgen.org/yizkor/zyrardow/zyr188.html
[33] https://rcin.org.pl/Content/132389/WA303_156545_ebook_borodziej-gorny.pdf
[34] https://en.wikipedia.org/wiki/History_of_the_Jews_in_Poland
[35] https://www.cambridge.org/core/journals/international-labor-and-working-class-history/article/revolution-that-did-not-happen-labor-insurgency-in-late-russian-poland/DD525D194CD453D6608A8E017E0ACB8A
[36] https://libcom.org/article/anarchist-groups-poland-lodz-1905-1939
[37] https://pl.wikipedia.org/wiki/Strajk_szkolny_(1905)
[38] https://www.etd.ceu.edu/2017/marzec_wiktor.pdf
[39] https://www.przystanekhistoria.pl/pa2/teksty/81878,Przed-przelomem-Strajki-szkolne-na-Podlasiu-1902-1905.html
[40] http://otworzksiazke.pl/images/ksiazki/wielka_transformacja/wielka_transformacja.pdf
[41] https://bazhum.muzhp.pl/media/texts/rocznik-zyrardowski/2011-tom-9/rocznik_zyrardowski-r2011-t9-s447-525.pdf
[42] https://www.academia.edu/5378222/Rewolucja_1905_Przewodnik_The_1905_Revolution_A_Guidebook_
[43] https://mhprl.pl/wp-content/uploads/2023/04/Rocznik-Historyczny-Muzeum-Historii-Polskiego-Ruchu-Ludowego-nr-38-2022.pdf
[44] https://jbc.bj.uj.edu.pl/Content/949224/NDIGCZAS095356_1929_0007_0008.pdf
[45] https://encysol.pl/es/encyklopedia/hasla-rzeczowe/14554,Strajk-w-Zyrardowie.html
[46] https://warszawa.ap.gov.pl/wp-content/uploads/2021/10/Plansze-Chlopi-zatwierdzona-wersja-2024-small2.pdf
[47] https://www.marxists.org/archive/lenin/works/1913/dec/31.htm
[48] https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CS%5CT%5CStrike.htm
[49] https://muzeumpilsudski.pl/towarzyszka-ola-artykul-lutowy/
[50] http://lewicowo.pl/jak-powstalo-i-co-oznacza-swieto-1-maja/
[51] http://bc.umcs.pl/Content/41521/C10950.pdf
[52] https://ipn.gov.pl/download/1/963789/UlotkaSpolecznoszydowskawZyrardowie.pdf
[53] https://eglos.pl/aktualnosci/item/30881-78-lat-temu-skonczyla-sie-historia-zyrardowskich-zydow
[54] https://sbc.org.pl/Content/22398/PDF/22398.pdf


INFORMACJE POZBIERANE PRZEZ SI (SZTUCZNĄ INTELIGENCJĘ).