Historia oświaty w Żyrardowie [aktualizowany]

Podstawowym warunkiem upowszechniania oświaty na ziemiach polskich w drugiej Połowie XIX w. była rozbudowa szkolnictwa ludowego /elementarnego/ W Królestwie Polskim rządy carskie świadomie utrudniały jego rozwój. Analfabetyzm w kraju był zjawiskiem powszechnym. Prace na przełomie lat 50-tych i 60 - tych XIX w. nad przebudową sytemu wychowania i szkolnictwa w Królestwie Polskim, których wyrazem była ustawa z 1862 roku, skończyły się w raz z upadkiem powstania styczniowego, W kraju oficjalnie ugruntował się rosyjski system szkolny. Polityka carska była nastawiona na hamowanie rozwoju sieci szkół elementarnych. Tym bardziej należy podkreślić istnienie na terenie osady Żyrardów dwóch szkół: szkoły gminnej i szkoły fabrycznej. Szkoła fabryczna została zbudowana w latach 1882-1883 z funduszów Towarzystwa Akcyjnego Zakładów Żyrardowskich. W roku 1893 szkoła miała 15 klas i uczęszczało do niej 1543 uczniów. Przed samą wojną, w roku 1914 szkoła miała 25 klas, uczęszczało do niej 2629 uczniów i pracowało 27 nauczycieli. Szkolnictwo średnie po powstaniu styczniowym również miało zmienić oblicze z polskiego na rosyjskie. W 1869 roku językiem wykładowym został rosyjski. W 1872 roku zniesiono dotychczasową organizację i programy szkół średnich, a rozciągnięto na nie wydana w roku 1871 ustawę ogólnopolską o gimnazjach i progimnazjach. W ten sposób znikła odrębność szkolnictwa średniego w Królestwie Polskim. Sytuacja zaczęła się zmieniać po rewolucja 1905 roku. Głównym dorobkiem oświatowym tych lat było szkolnictwo prywatne wszystkich stopni. Charakterystyczną cechą był szybki proces rozbudowy szkół żeńskich. Po roku 1918 powstała 4 - klasowa średnia szkoła męska, przekształcona w 1922 roku w gimnazjum męskie. Około roku 1928 oba gimnazja żeńskie i męskie przejmuje magistrat Miasta Żyrardowa. anastepnie łączy je z gimnazjum męskim Miejskie Gimnazjum Koedukacyjne w Żyrardowie. W roku 1937 z inicjatywy władz miejskich i środowiska nauczycielskiego Żyrardowa zostaje otwarte Miejskie Liceum Koedukacyjne Ogólnokształcące im. Adama Skwarczyńskiego. Obie szkoły posiadały jedną dyrekcję i posługiwały się jedną pieczęcią "Miejskie Gimnazjum I liceum im. Adama Skwarczynskiego w Żyrardowie. W okresie okupacji hitlerowskiej działały tajne komplety na szczeblu gimnazjum i liceum do momentu wyzwolenia miasta 17 stycznia 1945 r. Należy sądzić, że od roku 1933 działała w Żyrardowie Prywatna Koedukacyjna Szkoła Powszechna Marii Dobkowej.


Źródła:
https://www.szukajwarchiwach.gov.pl/zespol/-/zespol/100142